Νομοθεσία

Ν 3852/2010: ΟΤΑ: Νέα Αρχιτεκτονική της Αυτοδιοίκησης και της Αποκεντρωμένης Διοίκησης − Πρόγραμμα Καλλικράτης.

Άρθρο 77

Συμπαραστάτης του δημότη και της επιχείρησης.
1. Στους δήμους άνω των είκοσι χιλιάδων (20.000) κατοίκων, με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου, επιλέγεται, κατόπιν προκηρύξεως που δημοσιεύεται στην ιστοσελίδα του δήμου, πρόσωπο εγνωσμένου κύρους και εμπειρίας, ως Συμπαραστάτης του δημότη και της επιχείρησης. Υποψηφιότητες υποβάλλονται με δήλωση που κατατίθεται στο προεδρείο του δημοτικού συμβουλίου κατά την έναρξη της διαδικασίας επιλογής. Ως Συμπαραστάτης του δημότη και της επιχείρησης δεν μπορεί να επιλεγεί αιρετός δήμου, περιφέρειας ή βουλευτής. Ως προς το αξίωμα του συμπαραστάτη του δημότη ισχύουν τα κωλύματα και τα ασυμβίβαστα που προβλέπονται στο άρθρο 14 του παρόντος. Η Θητεία του συμπαραστάτη ακολουθεί τη Θητεία των δημοτικών αρχών.
2. «Η διαδικασία για την επιλογή του συμπαραστάτη γίνεται εντός έξι (6) μηνών από την εγκατάσταση των αρχών.»
Ο Συμπαραστάτης του δημότη και της επιχείρησης επιλέγεται με απόφαση η οποία λαμβάνεται με μυστική ψηφοφορία και με πλειοψηφία των δύο τρίτων (2/3) του συνόλου των μελών του δημοτικού συμβουλίου. Αν δεν επιτευχθεί η επιλογή, η ψηφοφορία επαναλαμβάνεται κατά την ίδια ή μεταγενέστερη συνεδρίαση με την ίδια πλειοψηφία. Είναι επιτρεπτή με την ίδια πλειοψηφία και την αυτή διαδικασία η ανάκληση του συμπαραστάτη για πλημμελή εκτέλεση των καθηκόντων του, με ειδικά αιτιολογημένη απόφαση του δημοτικού συμβουλίου.
* Το πρώτο εδάφιο της παρ.2 ,όπως είχε τροποποιηθεί με το άρθρο 58 Ν.3966/2011, ΦΕΚ 118/Α΄, αντικαταστάθηκε  με το άρθρο 4 Ν.4257/2014,ΦΕΚ/93/Α΄/14.7.2014.
3. Ο Συμπαραστάτης υποστηρίζεται διοικητικά από τις υπηρεσίες του δήμου, δέχεται καταγγελίες άμεσα θιγόμενων πολιτών και επιχειρήσεων για κακοδιοίκηση των υπηρεσιών του δήμου, των νομικών του προσώπων και των επιχειρήσεων του και διαμεσολαβεί προκειμένου να επιλυθούν τα σχετικά προβλήματα, ενώ είναι υποχρεωμένος να απαντά εγγράφως ή ηλεκτρονικά εντός τριάντα (30) ημερών στους ενδιαφερόμενους.
4. Η υποβολή καταγγελίας ή αναφοράς στο Συμπαραστάτη του δημότη και της επιχείρησης δεν αναιρεί τη σχετική αρμοδιότητα του Συνηγόρου του Πολίτη ως Ανεξάρτητης Αρχής, ούτε τις αρμοδιότητες άλλων ελεγκτικών οργάνων και αρχών, καθώς και του Ελεγκτή Νομιμότητας.
5. Ο Συμπαραστάτης του δημότη και της επιχείρησης συντάσσει ετήσια έκθεση. Η ετήσια έκθεση παρουσιάζεται από τον ίδιο και συζητείται στην ειδική δημόσια συνεδρίαση του δημοτικού συμβουλίου για τον απολογισμό της δημοτικής αρχής κατά τις διατάξεις του άρθρου 217 του Κ.Δ.Κ., εντός τριάντα (30) ημερών από την υποβολή της. Ο Συμπαραστάτης μπορεί επίσης να προβαίνει στη διατύπωση προτάσεων βελτίωσης της δημοτικής διοίκησης και των σχέσεων της με το κοινό, τόσο στο πλαίσιο της ετήσιας έκθεσης του, όσο και επ` ευκαιρία σημαντικών προβλημάτων κακοδιοίκησης που ο ίδιος εντοπίζει. Στην τελευταία αυτή περίπτωση, οι ειδικές προτάσεις του Συμπαραστάτη υποβάλλονται στο Δήμαρχο και κοινοποιούνται στο δημοτικό συμβούλιο και στον Γενικό Γραμματέα του Δήμου. Τόσο η ετήσια έκθεση όσο και οι ειδικές προτάσεις του Συμπαραστάτη αναρτώνται υποχρεωτικά στην ιστοσελίδα του Δήμου με φροντίδα των δημοτικών υπηρεσιών.
6. Ο Συμπαραστάτης του δημότη και της επιχείρησης λαμβάνει αντιμισθία ισόποση με την αντιμισθία του Προέδρου του δημοτικού συμβουλίου. Ως προς την καταστατική θέση και τις ευθύνες του συμπαραστάτη και της επιχείρησης ισχύουν οι σχετικές διατάξεις για τους δημοτικούς συμβούλους.

ΕΓΚΥΚΛΙΟΙ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ
Εγκύκλιος 59/74896/30-12-2010 του Υπουργείου Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης.

(Απόσπασμα σχετικό με τον Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης)

“Θεσμοθέτηση συμπαραστάτη του δημότη και της επιχείρησης στους δήμους άνω των είκοσι χιλιάδων (20.000) κατοίκων, με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου. Τη θέση καταλαμβάνει, κατόπιν προκηρύξεως που δημοσιεύεται στην ιστοσελίδα του δήμου, πρόσωπο εγνωσμένου κύρους και εμπειρίας. Υποψηφιότητες υποβάλλονται με δήλωση που κατατίθεται στο προεδρείο του δημοτικού συμβουλίου κατά τη διαδικασία της έναρξης επιλογής.
Ο συμπαραστάτης του δημότη και της επιχείρησης επιλέγεται με απόφαση η οποία λαμβάνεται με μυστική ψηφοφορία και με πλειοψηφία των δύο τρίτων (2/3) του συνόλου των μελών του δημοτικού συμβουλίου. Αν δεν επιτευχθεί η επιλογή, η ψηφοφορία επαναλαμβάνεται κατά την ίδια ή μεταγενέστερη συνεδρίαση με την ίδια πλειοψηφία. Η αυξημένη πλειοψηφία των δύο τρίτων (2/3) με την οποία επιλέγεται ο συμπαραστάτης του δημότη και της επιχείρησης, διασφαλίζει την ευρύτερη δυνατή συναίνεση για την επιλογή του ικανότερου προσώπου για το νέο θεσμό. Με την ίδια διαδικασία και πλειοψηφία επιτρέπεται η ανάκληση του συμπαραστάτη του δημότη για πλημμελή εκτέλεση των καθηκόντων του, με ειδικά αιτιολογημένη απόφαση. Δεν μπορεί να επιλεγεί ως συμπαραστάτης του δημότη και της επιχείρησης αιρετός δήμου ή περιφέρειας ή βουλευτής. Μη υπάρχουσας αντίθετης ρύθμισης, για τη θέση μπορεί να επιλεγεί πρόσωπο που είναι δημότης άλλου δήμου.
Η θητεία του συμπαραστάτη ακολουθεί τη θητεία των δημοτικών αρχών.
Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση του νόμου πρόκειται για “νέο θεσμό εσωτερικής διαμεσολάβησης μεταξύ πολιτών, επιχειρήσεων και Ο.Τ.Α., για την καταπολέμηση της κακοδιοίκησης. Ο συμπαραστάτης έχει ως αποστολή, πέραν από την έγκαιρη καταπολέμηση της κακοδιοίκησης, τη διασφάλιση της αμεροληψίας των δημοτικών αρχών, τη βελτίωση της εξυπηρέτησης των πολιτών και των επιχειρήσεων, καθώς και την αποσυμφόρηση του δημάρχου και άλλων αιρετών οργάνων του δήμου από τη συσσώρευση αιτημάτων και παραπόνων των πολιτών. Μέσω του συμπαραστάτη, θα αποτρέπονται πρόσθετες διαδικασίες (προσφυγές σε ελεγκτικούς μηχανισμούς και στη δικαιοσύνη), επειδή πολλά προβλήματα κακοδιοίκησης θα επιλύονται στο πλαίσιο του ίδιου Ο.Τ.Α., με αποτέλεσμα την εξοικονόμηση διαδικασιών, πόρων, χρόνου, χρήματος και ελαχιστοποίηση της ταλαιπωρίας των πολιτών”.
Ο συμπαραστάτης, υποστηρίζεται διοικητικά από τις υπηρεσίες του δήμου, δέχεται καταγγελίες άμεσα θιγόμενων πολιτών και επιχειρήσεων για κακοδιοίκηση των υπηρεσιών του δήμου, των νομικών του προσώπων και επιχειρήσεών του και διαμεσολαβεί προκειμένου να επιλυθούν τα σχετικά προβλήματα, ενώ είναι υποχρεωμένος να απαντά εγγράφως ή ηλεκτρονικά εντός τριάντα (30) ημερών στους ενδιαφερομένους.
Στον συμπαραστάτη του δημότη και της επιχείρησης, εφόσον για τη θέση επιλεγεί πρόσωπο που εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 93 παρ. 1 του Νόμου 3852/2010, χορηγείται υποχρεωτική άδεια για όλο το χρονικό διάστημα της θητείας του Δεδομένης της αποκλειστικής προθεσμίας των δύο (2) μηνών, από την εγκατάσταση των δημοτικών αρχών, δηλαδή μέχρι την Δευτέρα 28 Φεβρουαρίου 2011, που τίθεται στον νόμο για την ολοκλήρωση της διαδικασίας, εφιστάται η προσοχή σας για την εμπρόθεσμη περαίωση όλων των ενεργειών σας.”

Εγκύκλιος 27230/07-06-2011 του Υπουργείου Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης (ΑΔΑ: 4Α3ΩΚ-Γ0).  Διευκρινήσεις αναφορικά με τη διαδικασία εκλογής και την καταστατική θέση του Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης (άρθρο 77 του Ν. 3852/ 2010) και του Συμπαραστάτη του Πολίτη και της Επιχείρησης (άρθρο 179 του Ν. 3852/ 2010).

Σας ενημερώνουμε ότι στο άρθρο 58, παρ. 2 του Ν. 3966/ 2011 (Α’ 118) περιέχεται ρύθμιση με την οποία η προθεσμία για την ολοκλήρωση της διαδικασίας εκλογής του Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης και του Συμπαραστάτη του Πολίτη και της Επιχείρησης (εφεξής Συμπαραστάτης), που προβλέπουν οι διατάξεις των άρθρων 77, παρ. 2 και 179, παρ. 2 του ν. 3852/ 2010, αντίστοιχα, γίνεται ενδεικτική και ως εκ τούτου συνεχίζεται σε όσες περιπτώσεις δεν είχε επιτευχθεί η εκλογή τους μέχρι 28.2.2011.

Κατόπιν σχετικών ερωτημάτων των δήμων και περιφερειών αναφορικά με το θεσμό του Συμπαραστάτη αντικείμενο του θέματος, σας γνωρίζουμε τα ακόλουθα: Ο Συμπαραστάτης αποτελεί ένα νέο θεσμό διαμεσολάβησης μεταξύ πολιτών, επιχειρήσεων και ΟΤΑ, που εισήχθη με τις διατάξεις του Προγράμματος «Καλλικράτης», και αποσκοπεί, μεταξύ άλλων, στον έγκαιρο εντοπισμό και την αποτελεσματική αντιμετώπιση φαινομένων κακοδιοίκησης, ορθής εφαρμογής των νόμων, στη διασφάλιση της αμεροληψίας των δημοτικών και περιφερειακών αρχών και στην αναβάθμιση των παρεχόμενων υπηρεσιών της τοπικής αυτοδιοίκησης προς τους πολίτες και τις επιχειρήσεις, σύμφωνα με τις αρχές της χρηστής και διαφανούς διοίκησης. Ο Συμπαραστάτης, επομένως, πρέπει να τυγχάνει ευρείας αποδοχής από τα μέλη του δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου, ώστε να διασφαλιστεί το κύρος του θεσμού. Έτσι, η πλειοψηφία των 2/3 του συνόλου των μελών του δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου κρίθηκε από το νομοθέτη αναγκαία για την επίτευξη του ανωτέρω σκοπού και ως εκ τούτου εκλέγεται για τη θέση αυτή το πρόσωπο που συγκεντρώνει την ειδική αυτή πλειοψηφία και σε καμία περίπτωση μικρότερη πλειοψηφία.

Σημειώνεται επίσης ότι για την εκλογή του Συμπαραστάτη ισχύουν τα κωλύματα των άρθρων 14 και 116 του Ν. 3852/ 2010, όπως αναφέρονται στα άρθρα 77, παρ. 1 προτελευταίο εδάφιο και 179, παρ. 1 προτελευταίο εδάφιο του ιδίου νόμου. Επομένως δεν υφίσταται κώλυμα εκλογής δικηγόρου στη θέση του Συμπαραστάτη.

Επίσης, από τις διατάξεις των άρθρων 77 και 179 του Ν. 3852/ 2010, υφίσταται υποχρέωση των δήμων άνω των 20.000 κατοίκων και των περιφερειών να προβούν σε προκήρυξη για την κάλυψη της θέσης αυτής, η οποία αναρτάται στο Διαδίκτυο.

Η διαδικασία για την επιλογή του Συμπαραστάτη αρχίζει με την έκδοση προκήρυξης για την πλήρωση της θέσης. Η προκήρυξη μπορεί να εκδίδεται, κάθε φορά, και μετά το πέρας της δεύτερης ανεπιτυχούς εκλογής του Συμπαραστάτη. Εφόσον, δηλαδή, μετά από δύο ψηφοφορίες, οι οποίες μπορεί να διενεργούνται στην ίδια ή σε επομένη συνεδρίαση του δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου, δεν επιτυγχάνεται η εκλογή του Συμπαραστάτη, τότε πριν τη διενέργεια νέας ψηφοφορίας εκδίδεται προκήρυξη για την πλήρωση της θέσης, στην οποία μπορούν να θέσουν υποψηφιότητα τα ίδια ή άλλα πρόσωπα ή να αποσύρουν το ενδιαφέρον τους πρόσωπα που είχαν θέσει υποψηφιότητα με την προηγούμενη προκήρυξη.

Τέλος, σας γνωρίζουμε ότι ο Συμπαραστάτης διεκπεραιώνει τις ενώπιόν του υποθέσεις είτε εγγράφως (με αλληλογραφία με τις αρμόδιες υπηρεσίες του δήμου ή της περιφέρειας) είτε προφορικώς, ενημερώνοντας και στις δύο περιπτώσεις τον ενδιαφερόμενο. Οι ενέργειες αυτές λαμβάνουν χώρα εντός του ωραρίου λειτουργίας των υπηρεσιών αυτών.

Εγκύκλιος 8526/10-03-2015 του Υπουργείου Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης (ΑΔΑ: 7ΔΝ0465ΦΘΕ-23Α  ) Επιλογή Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης .

Με την εφαρμογή του ν. 3852/2010 «Νέα Αρχιτεκτονική της Αυτοδιοίκησης και της Αποκεντρωμένης Διοίκησης – Πρόγραμμα Καλλικράτης», καθιερώθηκε ο θεσμός του Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης για τους Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού και του Πολίτη και της Επιχείρησης, για τους Ο.Τ.Α. β΄ βαθμού, ως ένας νέος θεσμός τοπικής διαμεσολάβησης μεταξύ πολιτών, επιχειρήσεων και διοικητικών δομών των Δήμων και των Περιφερειών. Βασική αποστολή του θεσμού αυτού είναι η βελτίωση της εξυπηρέτησης των πολιτών και των επιχειρήσεων, καθώς και η αποσυμφόρηση των αιρετών οργάνων των δήμων και των περιφερειών από τη συσσώρευση αιτημάτων και παραπόνων των πολιτών.

Με τις διατάξεις του άρθρου 4 του ν. 4257/2014, το χρονικό διάστημα εντός του οποίου λαμβάνει χώρα η διαδικασία για την επιλογή του συμπαραστάτη διευρύνεται σε έξι μήνες από την εγκατάσταση των αρχών. Η ανωτέρω προθεσμία ωστόσο είναι ενδεικτική, και ως εκ τούτου η διαδικασία για την εκλογή του Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης και του Συμπαραστάτη του Πολίτη και της Επιχείρησης συνεχίζεται και πέραν της 28ης Φεβρουαρίου 2015, σε όσες περιπτώσεις δεν έχει ολοκληρωθεί.

Για τη διαδικασία επιλογής συμπαραστάτη η υπηρεσία μας σας έχει ενημερώσει με το αρ. 27230/07.06.2011 έγγραφό της. Συμπληρωματικά σας κάνουμε γνωστό ότι στην περίπτωση που ο Συμπαραστάτης του Δημότη και της Επιχείρησης έχει την υπαλληλική ιδιότητα, λαμβάνει ειδική άδεια άνευ αποδοχών για όλο το διάστημα της θητείας του (άρθρο 93, παρ. 1 του ν.3852/2010). Στην περίπτωση αυτή επιλέγει ανάμεσα στην αντιμισθία του Συμπαραστάτη (που είναι ισόποση με την αντιμισθία του προέδρου του δημοτικού συμβουλίου) και τις αποδοχές της οργανικής του θέσης (άρθρο 3 της από 31/12/2012 Π.Ν.Π. όπως κυρώθηκε με το άρθρο 1 του ν. 4147/2013).

Ευρωπαϊκά  Κείμενα
EUROPA- Ευρωπαίος διαμεσολαβητής
http://www.ombudsman.europa.eu/home/el/default.htm

1.  KΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ
Εικοστή έκτη τακτική συνεδρίαση
ΣΥΣΤΑΣΗ 757 (1975) επί των συμπερασμάτων της συνάντησης της Επιτροπής Νομικών Υποθέσεων της Συνέλευσης με τους Συνηγόρους του Πολίτη και τους Κοινοβουλευτικούς Επιτρόπους στο Συμβούλιο της Ευρώπης (Παρίσι, 18-19 Απριλίου 1974)
Η Συνέλευση,
[…]
10. Συνιστά στην Επιτροπή Υπουργών να καλέσει τις κυβερνήσεις των κρατών μελών που δεν το έχουν ήδη πράξει, να εξετάσουν την δυνατότητα διορισμού σε εθνικό, περιφερειακό και / ή σε τοπικό επίπεδο πρόσωπα με αρμοδιότητες όμοιες με αυτές των υπαρχόντων Συνηγόρων του Πολίτη ή Κοινοβουλευτικών Επιτρόπων.

2.  ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΩΝ
ΣΥΣΤΑΣΗ  R (85) 13 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΥΠΟΥΡΓΩΝ ΠΡΟΣ ΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΘΕΣΜΟ ΤΟΥ ΣΥΝΗΓΟΡΟΥ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ
(Θεσπίστηκε από την Επιτροπή των Υπουργών στις 23 Σεπτεμβρίου 1985 στην 388η συνάντηση των Αναπληρωτών Υπουργών).
Η Επιτροπή Υπουργών
[…]
Συνιστά στις κυβερνήσεις των κρατών μελών:
α. να εξετάσουν την δυνατότητα διορισμού ενός Συνηγόρου του Πολίτη σε εθνικό, περιφερειακό ή τοπικό επίπεδο ή σε ειδικούς τομείς της δημόσιας διοίκησης,
β. να εξετάσουν την δυνατότητα του Συνηγόρου του Πολίτη, όπου δεν έχει ήδη, να εξετάζει ιδίως υποθέσεις ανθρώπινων δικαιωμάτων που εμπίπτουν στο πλαίσιο της γενικής αρμοδιότητάς του και, αν δεν είναι ασύμβατο με την εθνική νομοθεσία, να κινεί αυτεπάγγελτες έρευνες και να γνωμοδοτεί σε ζητήματα ανθρώπινων δικαιωμάτων
γ. να εξετάσουν την επέκταση και ενδυνάμωση των αρμοδιοτήτων του Συνήγορο του Πολίτη ώστε να ενθαρρύνεται η αποτελεσματική παρακολούθηση των ανθρώπινων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών κατά την λειτουργία της διοίκησης.

3.  ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ, ΚΟΓΚΡΕΣΟ ΤΟΠΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΙΑΚΩΝ ΑΡΧΩΝ
ΣΥΣΤΑΣΗ 61 (1999) του Κογκρέσου των Τοπικών και Περιφερειακών Αρχών της Ευρώπης για τον ρόλο των Τοπικών και Περιφερειακών Διαμεσολαβητών/Συνηγόρων του Πολίτη στην υπεράσπιση των δικαιωμάτων των πολιτών
Το Κογκρέσο
[…]
Συνιστά:
Ι. Στις κυβερνήσεις των κρατών μελών που δεν έχουν ακόμη τέτοιον θεσμό:
21. να ενθαρρύνουν την ίδρυση Γραφείων Συνηγόρων σε εθνικό επίπεδο, καθώς επίσης και σε δημοτικό και περιφερειακό επίπεδο και να διασφαλίσουν ότι οι τοπικές και περιφερειακές αρχές μπορούν να βοηθήσουν στην επαύξηση της προστασίας των πολιτών και των μειονοτήτων και στον σεβασμό του κράτους δικαίου και να βελτιώσουν την διαχείριση των δημόσιων υποθέσεων και την λειτουργία των αρχών, με τα κατάλληλα νομικά και δημοσιονομικά εργαλεία.
ΙΙ. Στις Κυβερνήσεις των κρατών μελών που ήδη έχουν τέτοιον θεσμό σε εθνικό επίπεδο:
22. να λάβουν μέτρα εισαγωγής του θεσμού και σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο και κατάλληλης ενημέρωσης των πολιτών για την φύση του θεσμού και τις δυνατότητες που προσφέρει